İngiltere'de EORI Numarası: İthalat ve İhracattaki Önemi

EORI (Economic Operators Registration and Identification) numarası, İngiltere'de mal ithalatı veya ihracatı yapan her işletmenin sahip olması gereken benzersiz bir kayıt ve tanımlama numarasıdır. Brexit'in ardından İngiltere, AB gümrük sisteminden ayrılmış ve 1 Ocak 2021 itibarıyla İngiltere merkezli EORI numarası zorunlu hale gelmiştir. EORI numarası olmadan İngiltere gümrüklerinden mal geçişi yasal olarak mümkün değildir.

Hızlı Cevap

İngiltere'de EORI numarası, sınır ötesi mal ticareti yapan işletmelerin HMRC'ye kayıtlı kimlik numarasıdır. İngiltere'ye mal ithal eden veya ihraç eden her şirket bu numaraya sahip olmak zorundadır. EORI olmadan gümrük beyannamesi verilemez ve mallar gümrükte bekletilir.

EORI Numarası Nedir?

EORI numarası, "Economic Operators Registration and Identification" ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçeye "Ekonomik Operatörlerin Kayıt ve Tanımlama Numarası" olarak çevrilebilir. İngiltere'de EORI numaraları HMRC (His Majesty's Revenue and Customs) tarafından düzenlenir ve "GB" ön ekiyle başlar; ardından 12 haneli bir sayı gelir (örn. GB123456789000).

İngiltere EORI numarası, yalnızca İngiltere gümrük işlemlerinde geçerlidir. İngiltere'de şirketi bulunan bir işletme, aynı zamanda AB ülkelerine mal ihraç ediyorsa ayrıca bir AB EORI numarasına da ihtiyaç duyar.

EORI Numarası Nasıl İşler?

EORI numarası, gümrük süreçlerinin her adımında bir kimlik belgesi gibi işlev görür. Aşağıdaki adımlar, EORI numarasının ithalat ve ihracat süreçlerinde nasıl kullanıldığını açıklar:

1. Başvuru: İşletme, HMRC'nin çevrimiçi portalı üzerinden EORI başvurusunu tamamlar. Başvuru süreci genellikle 5-10 iş günü içinde sonuçlanır; ancak acil durumlarda daha kısa sürebilir.
2. Numara Atanması: HMRC, başvuruyu onayladıktan sonra işletmeye "GB" ön ekli benzersiz bir EORI numarası atar. Bu numara, Companies House kayıt numarasıyla ilişkilendirilir.
3. Gümrük Beyannamesi: İşletme, her ithalat veya ihracat işleminde gümrük beyannamesine EORI numarasını eklemek zorundadır. Gümrük aracısı (freight forwarder veya customs broker) kullanılsa bile beyannameye işletmenin EORI numarası yazılır.
4. Takip ve Kayıt: HMRC, EORI numarası aracılığıyla işletmenin tüm gümrük hareketlerini kayıt altına alır. Bu kayıtlar, vergi denetimleri ve uyumluluk kontrolleri sırasında incelenebilir.
5. KDV Entegrasyonu: İthalat sırasında ödenen KDV (import VAT), işletmenin KDV numarasıyla ilişkilendirilerek iade veya mahsup süreçlerinde kullanılır. EORI ve KDV numarası birbirinden farklı numaralardır; her ikisi de ayrı ayrı gereklidir.

Temel Noktalar

• İngiltere'de EORI numarası almak ücretsizdir; HMRC herhangi bir başvuru ücreti talep etmez.
• EORI numarası yalnızca bir kez alınır ve şirket aktif olduğu sürece geçerliliğini korur; yenileme gerekmez.
• Brexit öncesinde AB EORI numarası İngiltere'de de kullanılabiliyordu; 1 Ocak 2021'den itibaren bu geçerlilik sona ermiştir.
• İngiltere'de yerleşik olmayan (non-established) yabancı şirketler de İngiltere'ye mal ithal edeceklerse GB EORI numarası alabilir.
• EORI numarası olmadan yapılan gümrük başvuruları reddedilir ve mallar gümrük deposunda bekletilir; bu süre boyunca depolama ücreti işlemeye devam eder.
• EORI numarası, İngiltere'nin tek taraflı ticaretinde (UK Global Tariff) ve serbest ticaret anlaşması kapsamındaki menşe belgelerinde zorunlu olarak yer alır.
• Bir işletmenin birden fazla EORI numarasına sahip olması mümkün değildir; her şirket yalnızca bir EORI numarası kullanır.
• Gümrük aracıları kendi EORI numaralarıyla işlem yapabilir; ancak bu durumda sorumluluk hukuki olarak mal sahibi şirkete ait olmaya devam eder.

Pratik Uygulama

Türkiye'den İngiltere'de Limited şirket kurarak ticaret yapmayı planlayan bir girişimci için EORI numarası sürecinin pratik görünümü şu şekildedir:

Amazon FBA ve e-ticaret: Türkiye'de üretilen ürünleri İngiltere'deki Amazon FBA depolarına göndermek isteyen bir şirket, öncelikle bir İngiltere Limited şirketi kurmalı, ardından VAT (KDV) kaydını ve EORI başvurusunu tamamlamalıdır. Amazon İngiltere, satıcıdan hem VAT numarası hem de EORI numarasını talep eder. İngiltere'de e-ticaret ve Amazon FBA şirketi kurmayı düşünüyorsanız bu süreçleri baştan doğru yapılandırmak kritik önem taşır.

Doğrudan ihracat: Türkiye'deki bir üretici, İngiliz alıcılara doğrudan mal satmak istiyorsa İngiltere'de bir şirket kurarak bu şirket üzerinden ihracat yapabilir. Bu durumda şirketin hem İhracatçı EORI numarası hem de alıcı tarafında Türk gümrüğüyle uyumlu belgeler bulunmalıdır.

Dropshipping: Ürünü üçüncü bir ülkeden İngiltere'ye sevk eden dropshipping modelinde, İngiliz şirket ithalatçı konumundadır ve EORI numarası zorunludur. Gümrük aracısı kullansa bile İngiliz şirketin kendi EORI numarasının beyannamede yer alması gerekir.

Menşe belgesi ve preferansiyel tarife: Türkiye ile İngiltere arasında 2021 yılında yürürlüğe giren Serbest Ticaret Anlaşması kapsamında preferansiyel tarife oranlarından yararlanmak için menşe belgelerinin (ATR veya EUR.1) düzgün düzenlenmesi şarttır. Bu belgelerde de alıcı konumundaki İngiliz şirketin EORI numarası yer alır.

İngiltere'de Limited şirket kuruluş sürecini tamamlamadan EORI başvurusu yapılamaz; zira HMRC başvuru sırasında Companies House kayıt numarasını talep eder.

Avantajlar ve Sınırlamalar

Avantajlar

• Yasal ticaret yetkinliği: EORI numarası, İngiltere gümrük sisteminde tanınan tek geçerli kimlik belgesidir; numaraya sahip olmak tüm gümrük işlemlerini açık hale getirir.
• Hızlı gümrük clearance: Tanımlı ve kayıtlı EORI numarasına sahip işletmeler gümrük geçişlerinde daha az kontrol ve gecikmeyle karşılaşır.
• KDV iadesi imkânı: İthalat KDV'si, EORI ve VAT numarasının eşleşmesi sayesinde VAT beyannamesiyle mahsup edilebilir; bu durum nakit akışını doğrudan etkiler.
• Ücretsiz ve kalıcı: EORI numarası bir kez alındıktan sonra yıllık ücret veya yenileme gerektirmez.
• Uluslararası tanınırlık: İngiltere EORI numarası, uluslararası nakliye ve lojistik firmalarının sistemlerinde standart bir tanımlayıcı olarak kabul edilir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

• AB ve İngiltere EORI ayrımı: İngiltere EORI numarası AB gümrük işlemlerinde geçersizdir. AB'ye ihracat yapan işletmelerin ayrıca bir AB üyesi ülkede EORI kaydı yaptırması gerekir.
• VAT kaydı zorunluluğuyla karıştırılmamalı: EORI numarası, VAT kaydının yerini tutmaz. Yıllık cirosu £90.000'i aşan işletmeler hem EORI hem de VAT kaydını ayrı ayrı yaptırmalıdır.
• Başvuru süresi: HMRC'nin EORI başvurularını işleme süresi standart koşullarda 5-10 iş günüdür; acil sevkiyat planlamasında bu süre göz önünde bulundurulmalıdır.
• Sorumluluk transferi yapılamaz: Gümrük aracısı (customs broker) kullanmak, mal sahibi şirketin hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Yanlış beyan durumunda cezai yaptırım işletmeye uygulanır.

Sık Yapılan Hatalar veya Yanlış Bilinenler

"Gümrük aracım varsa EORI numarasına gerek yok." Bu bilgi yanlıştır. Gümrük aracısı kendi adına işlem yapabilir; ancak mal sahibi şirket, asıl sorumlu ithalatçı veya ihracatçı olarak gümrük beyannamelerinde yer almak zorundadır ve bu beyannamelerde şirketin EORI numarası kullanılır.

"AB EORI numaram var, İngiltere'de de kullanabilirim." Bu bilgi 1 Ocak 2021 öncesi için doğruydu. Brexit'in ardından AB EORI numaraları İngiltere gümrük sisteminde artık geçerli değildir. İngiltere'de ticaret yapan her işletmenin ayrı bir GB EORI numarası alması zorunludur.

"EORI numarası almak ücretlidir." HMRC, EORI başvurusu için herhangi bir ücret talep etmemektedir. Üçüncü taraf aracılar ücret talep edebilir; ancak başvurunun doğrudan HMRC portalı üzerinden yapılması hem ücretsiz hem de mümkündür.

"Yalnızca büyük şirketlerin EORI numarasına ihtiyacı var." Herhangi bir sınır ötesi mal hareketi gerçekleştiren her ölçekteki işletme EORI numarası almak zorundadır. Yıllık tek bir sevkiyat yapan küçük bir şirket de bu kuralın dışında değildir.

"EORI numarası VAT numarasıyla aynı şeydir." EORI ve VAT numaraları birbirinden farklı kayıt sistemleridir. İngiliz EORI numaraları "GB" + 12 hane formatındadır; VAT numaraları ise "GB" + 9 hane formatındadır. Her biri ayrı ayrı başvuru gerektirir.

İngiltere'de EORI numarası almak için önce bir Limited şirketinin kurulmuş olması gerekir. BritGate, ACSP ve HMRC kayıtlı bir muhasebe hizmeti olarak şirket kuruluşundan EORI ve VAT başvurularına kadar sürecin tamamında destek sunar. Başvuru formunu doldurun ve süreci uzmanlarla yönetin.