İngiltere'de Limited Şirkette Araç Giderleri ve Mileage Allowance

İngiltere'de bir limited şirketin director'ı, şirket işleri için kullandığı aracın giderlerini belirli kurallar çerçevesinde şirket gideri olarak kaydedebilir ya da HMRC'nin belirlediği mileage allowance oranları üzerinden şirketten tazminat alabilir. Bu iki yöntem birbirinden farklı vergi sonuçları doğurur ve yanlış tercih yapıldığında hem director hem de şirket için gereksiz vergi yüküyle karşılaşılabilir. Araç şirkete ait mi, director'a mı ait — bu ayrım, uygulanacak kuralları tamamen değiştirir.

Hızlı Cevap

Director kendi aracını şirket işleri için kullanıyorsa, HMRC'nin Approved Mileage Allowance Payment (AMAP) oranı üzerinden ilk 10.000 mil için milbaşına 45 pence, sonraki miller için 25 pence talep edebilir. Bu ödemeler vergi ve NIC'ten muaftır. Araç şirkete aitse tüm gerçek giderler şirketten düşülür ancak özel kullanım için Benefit in Kind (BiK) vergisi doğar.

Araç Giderleri ve Mileage Allowance Nedir?

İngiltere limited şirketlerinde araç giderleri, director veya çalışanın iş amaçlı seyahatleri için yapılan ve şirketin gelirinden düşülebilen harcamaları ifade eder. HMRC, bu giderlerin nasıl hesaplanacağını aracın kime ait olduğuna göre iki ayrı sistemle düzenler.

Approved Mileage Allowance Payment (AMAP), kişisel araca sahip director'ların iş seyahatleri için şirketten alabileceği vergi muafiyetli kilometrebaşı ödemeyi tanımlar. AMAP oranları HMRC tarafından belirlenir ve her yıl güncellenebilir.

Benefit in Kind (BiK), şirkete ait bir aracın director veya çalışan tarafından özel amaçlarla kullanılması durumunda ortaya çıkan vergilendirilebilir menfaati ifade eder. BiK, director'ın gelir vergisi matrahını artırır.

Araç Giderleri Nasıl İşler?

Araç giderlerinin vergisel sonuçları, aracın mülkiyetine göre farklılaşır. Aşağıdaki iki ana senaryo, uygulamada en sık karşılaşılan durumlardır:

Senaryo 1: Araç Director'a Ait (Kişisel Araç)

1. Director, şirket işleri için kendi aracını kullanır.
2. Her iş seyahati için başlangıç noktası, varış noktası ve mil sayısı kayıt altına alınır.
3. Şirket, director'a AMAP oranları üzerinden ödeme yapar.
4. 2024-25 vergi yılı için AMAP oranları şöyle belirlenmektedir: ilk 10.000 mil için mil başına 45 pence (araba ve kamyonet), 10.000 milin üzeri için mil başına 25 pence.
5. Motosikletler için oran mil başına 24 pence, bisikletler için ise mil başına 20 pence olarak belirlenmiştir.
6. AMAP sınırının altında kalan ödemeler gelir vergisinden ve Ulusal Sigorta Katkısı'ndan (NIC) muaftır.
7. Şirket bu ödemeleri gider olarak kaydeder ve Corporation Tax matrahını düşürür.

Senaryo 2: Araç Şirkete Ait (Şirket Aracı)

1. Şirket, aracı satın alır veya finansal kiralama (leasing) yoluyla edinir.
2. Aracın yakıt, bakım, sigorta ve vergi giderleri doğrudan şirket tarafından karşılanır.
3. Araç yalnızca iş amaçlı kullanılıyorsa tüm giderler kurumlar vergisi (Corporation Tax) matrahından düşülür.
4. Director veya çalışan aracı özel amaçlarla da kullanıyorsa, Benefit in Kind (BiK) vergisi hesaplanır.
5. BiK miktarı aracın liste fiyatı ve CO₂ emisyonuna göre belirlenir; sıfır emisyonlu (tam elektrikli) araçlar için 2024-25'te BiK oranı yüzde 2'dir.
6. Director, BiK değeri üzerinden kendi marjinal gelir vergisi oranında vergi öder.
7. Şirket, BiK değerinin yüzde 13,8'i oranında Class 1A NIC ödemekle yükümlüdür.

Temel Noktalar

• AMAP oranı 2024-25 vergi yılında ilk 10.000 mil için mil başına 45 pence olarak uygulanmaktadır.
• Yıllık 10.000 mil sınırı tüm işverenler (şirketler) arasında kümülatif olarak hesaplanır; birden fazla şirketten aynı anda mileage alan director'lar bu sınırı bütünleşik değerlendirmelidir.
• Ev ile iş yeri arasındaki (commuting) seyahat, HMRC tarafından iş seyahati olarak kabul edilmez ve AMAP kapsamına girmez.
• Şirket aracı için ödenen yakıt, özel kullanıma denk gelen kısım ayrıştırılmadan gider yazılamaz.
• Elektrikli araçlar, düşük BiK oranı nedeniyle şirket aracı olarak en vergi verimli seçenek olmaya devam etmektedir.
• Director'ın AMAP sınırını aşan mileage ödemesi alması durumunda, aşan kısım vergiye tabi gelir sayılır ve PAYE üzerinden işleme tabi tutulur.
• HMRC, mileage kayıtlarında tarih, gidilen yer, iş amacı ve mil sayısının kayıt altına alınmasını zorunlu tutmaktadır.
• Şirket araçlarında Capital Allowance talep etme hakkı, aracın CO₂ emisyonuna göre farklı oranlarda uygulanmaktadır.
• Sıfır emisyonlu araçlar için ilk yıl yüzde 100 First Year Allowance (FYA) talep edilebilir.
• AMAP kapsamındaki ödemeler P11D formunda bildirilmez; ancak şirketin ödediği tutar AMAP sınırını aşarsa aşan kısım P11D ile beyan edilmelidir.

Pratik Uygulama

Türkiye'de yaşayan, İngiltere'de limited şirket kurmuş bir danışman için örnek:

Türkiye'den İngiltere'ye giderek müşteri toplantılarına katılan bir director, kendi kiralık veya özel aracını bu iş seyahatlerinde kullanır. Her seyahatin mil sayısını ve amacını kayıt altında tutar. Yıl sonunda toplam 6.000 mil iş seyahati gerçekleştirdiğini belgeler. Şirketi, 6.000 × £0,45 = £2.700 tutarında mileage ödemesi yapar. Bu ödeme director için vergiden muaf gelir sayılır ve şirketin Corporation Tax matrahından düşülür.

İngiltere'de fiziksel olarak faaliyet gösteren bir e-ticaret şirketi için örnek:

Şirkete ait bir elektrikli araç (örneğin Tesla Model 3, liste fiyatı £45.000) director tarafından hem iş hem özel amaçlı kullanılıyor. 2024-25'te BiK oranı yüzde 2 olduğundan, BiK değeri £900 olarak hesaplanır. Director temel vergi dilimindeyse (yüzde 20), yıllık £180 ek gelir vergisi öder. Şirket ise £900'ın yüzde 13,8'i olan yaklaşık £124 Class 1A NIC öder. Bu oldukça düşük bir maliyet olduğundan şirket aracı olarak elektrikli araç tercih etmek vergi açısından avantajlıdır.

Mileage kaydı nasıl tutulmalı:

Spreadsheet, özel bir mileage uygulaması veya muhasebe yazılımı üzerinden her seyahat için tarih, başlangıç noktası, varış noktası, iş amacı ve mil sayısı kayıt altına alınmalıdır. HMRC denetiminde bu kayıtların ibraz edilememesi, tüm mileage ödemelerinin vergiye tabi gelir olarak yeniden değerlendirilmesine yol açabilir.

Vergi avantajları rehberimizde şirket giderleri konusu daha kapsamlı ele alınmaktadır.

Avantajlar ve Sınırlamalar

Avantajlar

Kişisel araç — AMAP yöntemi:

• Yıllık 10.000 mile kadar yapılan ödemeler hem gelir vergisinden hem de NIC'ten muaftır.
• Mileage kaydı tutmak, araç sahipliği veya leasing gerekmeksizin uygulanabilir.
• Şirketin ayrıca araç sigortası, bakım veya vergi yükümlülüğü yoktur.
• Türkiye merkezli çalışan, İngiltere'ye iş seyahatleri için bu yöntemi kullanabilir.

Şirket aracı — tam gider yazımı:

• Aracın tüm gerçek giderleri (yakıt, sigorta, bakım, yol vergisi) şirket gideri olarak kaydedilir.
• Elektrikli araçlarda düşük BiK ve yüzde 100 First Year Allowance bir arada uygulanabilir.
• Araç kira bedeli veya finansman giderleri de gidere konu olabilir.

Sınırlamalar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Ev-iş arası (commuting) seyahat hiçbir koşulda iş seyahati sayılmaz; AMAP veya gider olarak işlenemez.
• Şirket aracı özel kullanımda BiK vergisi doğurduğundan, director ve şirket için ek vergi yükümlülüğü oluşur.
• AMAP oranının üzerinde mileage ödemesi yapılırsa aşan kısım PAYE'ye tabi tutulur.
• İki farklı şirketten mileage alan director'lar, 10.000 mil sınırını iki şirketteki toplamı üzerinden hesaplar.
• Mileage kayıtları eksik veya geriye dönük tutulmuşsa HMRC denetiminde reddedilebilir.
• Şirket aracının özel ve iş kullanımı arasındaki oranı belgelemek director'ın sorumluluğundadır.

Sık Yapılan Hatalar veya Yanlış Bilinenler

"Şirket aracını tamamen gider yazabilirim, özel kullanım sorun değil." Bu yanlıştır. Özel kullanım BiK doğurur ve BiK değeri director'ın gelir vergisi matrahına eklenir; şirket ise Class 1A NIC ödemek zorundadır.

"Ev-ofis arası yol gideri de AMAP kapsamındadır." Bu yanlıştır. HMRC, ev ile sabit iş yeri arasındaki seyahati kişisel commuting olarak değerlendirir ve bu seyahatler AMAP veya gider kapsamına girmez.

"Mileage kaydını yıl sonunda toplu olarak yazabilirim." Bu yaklaşım HMRC denetiminde sıkça reddedilir. Kayıtların her seyahat sonrası tutulması ve seyahatin amacının açıkça belirtilmesi gerekir.

"45 pence sadece petrol masrafını karşılar, yetersizdir." AMAP oranı yakıtı, amortismanı, sigortayı ve bakımı kapsayacak şekilde HMRC tarafından belirlenmiştir; ayrıca ek gider talebi mümkün değildir.

"Şirket aracı almak her zaman daha avantajlıdır." Bu genelleştirme doğru değildir. Yüksek CO₂ emisyonlu araçlarda BiK oranı yüzde 37'ye kadar çıkabilir; bu da şirket aracının kişisel araçla AMAP yöntemine kıyasla çok daha pahalı olmasına yol açar.

"Türkiye'deyken yaptığım her seyahat İngiltere şirketim için gider olabilir." Yalnızca doğrudan şirketin iş faaliyetiyle ilgili olan ve belgeleyen seyahatler gider sayılabilir. Kişisel seyahatler veya şirketle ilgisi ispat edilemeyen harcamalar kabul görmez.

İngiltere'de limited şirket kuruluşunu düşünüyor veya mevcut şirketinizin vergi yapısını optimize etmek istiyorsanız başvuru formu üzerinden BritGate ile iletişime geçebilirsiniz.