İngiltere'de Overdrawn Director's Loan Account ve S455 Vergisi

İngiltere'de bir limited şirkette director (yönetici), şirketten kişisel amaçlarla para çektiğinde bu işlem Director's Loan Account (DLA) üzerinden kayıt altına alınır. DLA bakiyesi eksiye düştüğünde — yani director şirkete borçlu hale geldiğinde — hesap "overdrawn" sayılır ve HMRC, şirket kurumlar vergisi hesabı üzerinden Section 455 (S455) vergisi talep eder. Bu vergi, overdrawn bakiyenin %33,75'i oranında uygulanır ve muhasebe dönemi kapandıktan 9 ay içinde ödenmesi zorunludur.

Hızlı Cevap

Director's Loan Account, bir limited şirkette directora ait borç/alacak kaydıdır. Bakiye eksi olduğunda hesap "overdrawn" sayılır; HMRC bu tutara %33,75 oranında S455 vergisi uygular. Borç 9 ay içinde geri ödenmezse vergi kesinleşir; geri ödeme yapılırsa vergi iade edilebilir.

Director's Loan Account (DLA) Nedir?

Director's Loan Account (DLA), bir İngiltere limited şirketinde directora ait finansal hareketlerin takip edildiği muhasebe hesabıdır. DLA, directora yapılan maaş, temettü ve masraf ödemeleri dışındaki tüm para transferlerini kapsar.

DLA iki yönlü çalışır:

• Pozitif (alacak) bakiye: Director, şirkete kendi parasından borç vermiştir; şirket, directora borçludur.
• Negatif (borç) bakiye — Overdrawn: Director, şirketten hak etmediği tutarı çekmiştir; director, şirkete borçludur.

DLA; HMRC tarafından yıllık kurumlar vergisi beyannamesi (CT600) ekinde beyan edilmesi gereken resmi bir kayıttır.

Overdrawn DLA Nasıl İşler?

1. Overdrawn Durum Nasıl Oluşur?

Director, şirketten nakit çeker ve bu tutar maaş veya temettü olarak sınıflandırılmaz. Çekilen tutar doğrudan DLA'ya borç olarak işlenir. Muhasebe dönemi kapanışında DLA bakiyesi eksi ise hesap overdrawn sayılır.

2. S455 Vergisi Devreye Girer

Şirketin muhasebe dönemi sona erdiğinde overdrawn bakiye mevcutsa HMRC, şirketten S455 vergisi talep eder. S455 vergisi oranı 1 Nisan 2023 itibarıyla %33,75 olarak belirlenmiştir. Bu vergi kurumlar vergisine ek olarak hesaplanır; kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden beyan edilir.

3. Ödeme Süresi

S455 vergisi, muhasebe döneminin kapanmasından itibaren 9 ay ve 1 gün içinde ödenmek zorundadır. Örneğin muhasebe dönemi 31 Mart 2024'te kapandıysa S455 ödemesi en geç 1 Ocak 2025 tarihine kadar yapılmalıdır.

4. Geri Ödeme ile Vergi İadesi

Director, overdrawn tutarı şirkete geri öderse S455 vergisi HMRC tarafından iade edilir. Ancak bu iade otomatik değildir; şirketin HMRC'ye resmi bildirim yapması gerekir. Geri ödeme sonrası iade süreci genellikle 9 ay kadar sürebilir.

5. Beneficial Loan (Faizsiz Kredi) Kuralı

Overdrawn DLA, aynı zamanda directora sağlanan "beneficial loan" sayılır. Toplam overdrawn bakiye £10.000'ı aşarsa faiz farkı üzerinden directora P11D formu ile ek şahsi gelir vergisi ve Ulusal Sigorta Katkısı (NIC) doğar. HMRC'nin belirlediği faiz oranı (2024-25 için %2,25) baz alınarak fark hesaplanır.

Temel Noktalar

• Overdrawn DLA, yalnızca muhasebe döneminin kapanış tarihinde eksi bakiyede kalırsa S455 vergisini tetikler.
• S455 vergisi oranı %33,75'tir (1 Nisan 2023 sonrası dönemler için).
• S455 vergisi, şirketin kurumlar vergisine ek olarak ayrıca ödenir.
• Overdrawn bakiye 9 ay ve 1 gün içinde kapatılırsa S455 vergisi hiç ödenmez.
• Geri ödeme 9 ay ve 1 gün sonra yapılırsa vergi önce ödenir, sonra iade talep edilir.
• £10.000'ı aşan overdrawn bakiye, directora ayrıca şahsi vergi yükümlülüğü doğurur (P11D).
• "Bed and breakfasting" adı verilen yapay geri ödeme yöntemi (kısa aralıklarla geri ödeme ve yeniden çekme) HMRC tarafından tespit edilir ve 30 gün kuralıyla engellenir.
• Overdrawn DLA, şirketin tasfiyesi (liquidation) durumunda yasal olarak geri talep edilebilir bir borç sayılır.
• DLA hareketleri yıllık kurumlar vergisi beyannamesi (CT600) ekinde HMRC'ye bildirilmek zorundadır.
• Director'ın DLA'dan aldığı borç, yazılı bir kredi sözleşmesine dayandırılmalıdır; aksi hâlde Companies Act 2006 ihlali söz konusu olabilir.

Pratik Uygulama

Türkiye'den İngiltere'de şirket kuran bir director için yaygın senaryolar:

Senaryo 1 — Nakit Çekimi: Türkiye'de yaşayan bir director, İngiltere'deki şirketinden kişisel masrafları için £8.000 çeker. Bu tutar maaş veya temettü olarak beyan edilmez. Muhasebe dönemi kapandığında DLA £8.000 overdrawn görünür. £10.000 altında kaldığı için P11D yükümlülüğü doğmaz; ancak S455 vergisi olarak £8.000 × %33,75 = £2.700 beyan edilmesi gerekir. Borç 9 ay içinde geri ödenirsek bu vergi ödenmez.

Senaryo 2 — £10.000 Üzeri Overdrawn: Director, şirketten £15.000 çeker. Muhasebe dönemi kapanışında DLA £15.000 overdrawn durumdadır. S455 vergisi: £15.000 × %33,75 = £5.062,50. Ek olarak, £15.000 üzerinden HMRC faiz oranı ile hesaplanan fark üzerinden directora P11D düzenlenir ve şahsi gelir vergisi beyanına eklenir.

Senaryo 3 — Temettü ile Kapatma: Director, overdrawn DLA'yı kapatmak için muhasebe dönemi kapanmadan önce şirketin birikmiş kârından temettü kararı alır ve bu temettüyü DLA'ya mahsup eder. DLA sıfırlanır veya pozitife döner. S455 vergisi doğmaz. Bu yaklaşım muhasebeci koordinasyonuyla, şirketin yeterli dağıtılabilir kârı varsa uygulanabilir.

Senaryo 4 — Tasfiye Durumu: Şirket tasfiyeye girdiğinde overdrawn DLA, tasfiye memuru (liquidator) tarafından director'dan yasal yollarla geri talep edilebilir. Director, bu tutarı kişisel varlıklarından ödemek zorunda kalabilir.

İngiltere'de limited şirket kuruluş sürecini henüz tamamlamadıysanız, DLA yükümlülüklerini baştan doğru yapılandırmak için kurulum aşamasında muhasebe danışmanıyla çalışmak önemlidir.

Avantajlar ve Sınırlamalar

Avantajlar

• DLA, director ile şirket arasındaki nakit akışını esnek biçimde yönetmeye olanak tanır; acil kişisel ihtiyaçlar için anlık çekim yapılabilir.
• Overdrawn bakiye zamanında (9 ay içinde) kapatılırsa herhangi bir vergi yükü doğmaz.
• Şirkete geri ödenen S455 vergisi, sonraki dönemde HMRC tarafından iade edilir; kalıcı bir kayıp değildir.
• £10.000 altındaki overdrawn bakiyeler P11D yükümlülüğü doğurmaz.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

• S455 vergisi (%33,75), kurumlar vergisi oranının (%25) üzerindedir; bu nedenle overdrawn DLA, yüksek maliyetli bir finansman yöntemi olabilir.
• Geri ödeme sonrası S455 iadesi 9 aya kadar sürebilir; bu süre zarfında şirketin nakit akışını etkiler.
• "Bed and breakfasting" (geri ödeyip 30 gün içinde yeniden çekme) HMRC tarafından engellenir; 30 gün kuralı kapsamında S455 yükümlülüğü devam eder.
• Overdrawn DLA, Companies Act 2006 kapsamında onaylanmamışsa şirketin denetçisi ve azınlık hissedarları tarafından itirazla karşılaşabilir.
• Şirket tasfiyeye girerse overdrawn bakiye directora karşı yasal bir alacak hakkı doğurur.
• Türkiye'de vergi mukimi olan bir director için DLA üzerinden alınan tutarların Türkiye'deki vergi yükümlülükleri açısından da değerlendirilmesi gerekebilir.

İngiltere şirket vergi avantajları rehberi, DLA ve temettü optimizasyonunu birlikte değerlendirmek için faydalı bir kaynak niteliği taşır.

Sık Yapılan Hatalar veya Yanlış Bilinenler

"DLA'ya çekilen para tamamen serbesttir, vergi doğurmaz." Bu yanlıştır. DLA üzerinden yapılan çekimler maaş veya temettü kapsamında değilse S455 vergisi doğurabilir; ayrıca £10.000 üzerindeki overdrawn bakiye şahsi vergi yükümlülüğü yaratır.

"Muhasebe dönemi kapanmadan önce geri ödersem sorun olmaz." Bu kısmen doğrudur. Overdrawn bakiye muhasebe dönemi kapanışına kadar kapatılırsa S455 tetiklenmez. Ancak geri ödeme dönem kapanışından sonra yapılırsa vergi önce ödenir, iade sonradan talep edilir.

"S455 vergisini ödedikten sonra borcu ödemem gerekmez." Bu yanlıştır. S455, borcu ortadan kaldırmaz. Director, şirkete olan borcu ayrıca geri ödemek zorundadır; ödeme yapıldığında S455 iadesi talep edilebilir.

"Geri ödeyip hemen tekrar çekebilirim." Bu yanlıştır. HMRC'nin "bed and breakfasting" kuralı, geri ödemeden sonraki 30 gün içinde aynı veya benzer tutarın yeniden çekilmesini geri ödeme saymaz; S455 yükümlülüğü devam eder.

"DLA'yı temettü olarak kayıt altına almak her zaman mümkündür." Bu yanlıştır. Temettü, yalnızca şirketin dağıtılabilir kârı varsa ilan edilebilir. Şirketin kârı yoksa yapılan çekim yasal olarak temettü sayılamaz; DLA borcu olarak kalır.

"Küçük tutarlar için kayıt tutmak gerekmez." Bu yanlıştır. HMRC, tüm DLA hareketlerinin muhasebe kayıtlarında ve CT600 beyannamesinde eksiksiz biçimde yer almasını zorunlu tutar; tutarsız kayıtlar vergi incelemesinde risk yaratır.

Overdrawn Director's Loan Account yönetimi, doğru muhasebe altyapısı olmadan kolayca maliyetli bir vergi yüküne dönüşebilir. BritGate, HMRC kayıtlı muhasebe hizmeti kapsamında DLA takibini, S455 hesaplamalarını ve CT600 beyannamelerini yönetmektedir. Detaylı bilgi için başvuru formunu doldurabilirsiniz.