İngiltere'de Yurt Dışı Gelirin Corporation Tax Beyanı

İngiltere'de kurulu bir limited şirket, dünyanın herhangi bir yerindeki müşteriden elde ettiği geliri HMRC'ye beyan etmek zorundadır. Türkiye'deki müşterilerden alınan ödemeler de bu kapsama girer ve şirketin Corporation Tax hesabında gelir olarak gösterilmelidir. İngiltere ile Türkiye arasında yürürlükte olan çifte vergilendirme anlaşması (Double Taxation Agreement), aynı gelir üzerinden iki ülkede birden vergi ödenmesini önlemek için Double Tax Relief mekanizması sunar.

Hızlı Cevap

İngiltere'deki bir limited şirket, Türkiye'deki müşterilerden elde ettiği geliri Corporation Tax beyannamesinde (CT600) tam olarak beyan etmek zorundadır. Türkiye'de kesilen vergi varsa, bu tutar Double Tax Relief kapsamında İngiltere'deki vergi borcundan düşülebilir. Yurt dışı kaynaklı gelir ayrı bir satırda raporlanır; muafiyet otomatik değil, başvuru gerektirir.

Yurt Dışı Kaynaklı Gelir (Foreign Income) Nedir?

Yurt dışı kaynaklı gelir (foreign income), İngiltere'deki bir şirketin yabancı bir müşteri, platform veya kaynak aracılığıyla elde ettiği ve İngiltere dışında üretilen gelirdir. HMRC, İngiltere'de mukim (UK resident) bir şirketi dünya genelindeki tüm gelirleri üzerinden vergilendirme ilkesini benimser; bu ilke "worldwide taxation" olarak bilinir. Bu çerçevede Türkiye'deki bir firmadan alınan danışmanlık ödemesi, freelance hizmet bedeli veya mal satışı geliri, İngiltere'de Corporation Tax'a tabidir.

Yurt dışı kaynaklı gelir, kaynağına göre iki ana kategoriye ayrılır:

• Ticari gelir (trading income): Hizmet veya ürün satışından elde edilen gelir. Türkiye'deki müşterilere sunulan yazılım geliştirme, danışmanlık veya e-ticaret gelirleri bu kategoriye girer.
• Pasif gelir (passive income): Yabancı şirket hisselerinden alınan temettü, yurt dışı banka faizi veya gayrimenkul kira geliri gibi kalemler ayrı muhasebe kurallarına tabidir.

Yurt Dışı Gelir Corporation Tax'ta Nasıl İşler?

Yurt dışı kaynaklı gelirin Corporation Tax sürecindeki adımları aşağıdaki şekilde işler:

1. Gelirin kayıt altına alınması: Türkiye'deki müşteriden alınan her ödeme, şirketin muhasebe kayıtlarına gelir olarak işlenir. Fatura tarihi veya ödeme tarihi, kullanılan muhasebe yöntemine (tahakkuk veya nakit esası) göre belirlenir.

2. Yıllık hesapların hazırlanması: Şirketin hesap dönemi (genellikle 12 ay) kapandığında, tüm gelirler — yurt içi ve yurt dışı — toplu olarak şirket hesaplarına (statutory accounts) yansıtılır.

3. CT600 beyannamesinin doldurulması: HMRC'ye sunulan Corporation Tax beyannamesi CT600'de yurt dışı kaynaklı gelirler ayrı bir kalem olarak gösterilir. CT600'ün ilgili bölümleri (özellikle Box 630 ve devamı) yabancı gelir ve çifte vergilendirme kredisi için ayrılmıştır.

4. Double Tax Relief hesaplaması: Türkiye'de stopaj vergisi (withholding tax) kesildiyse, bu tutarın belgelenmesi gerekir. İngiltere-Türkiye Çifte Vergilendirme Anlaşması kapsamında, Türkiye'de ödenen vergi İngiltere'deki Corporation Tax borcundan mahsup edilebilir. Mahsup tutarı, İngiliz vergisinin aynı gelir üzerindeki tutarını aşamaz.

5. Beyannamenin HMRC'ye sunulması: CT600, hesap döneminin kapanmasından itibaren 12 ay içinde HMRC'ye iletilmelidir. Corporation Tax ise hesap döneminin kapanmasından 9 ay 1 gün sonra ödenir.

6. Destekleyici belgelerin saklanması: Türkiye'deki müşterilerden alınan faturalar, banka dekontları ve varsa Türk vergi dairelerince düzenlenen stopaj belgeleri en az 6 yıl saklanmalıdır.

Temel Noktalar

• İngiltere'de kurulu bir limited şirket, Türkiye dahil tüm ülkelerden elde ettiği geliri Corporation Tax kapsamında beyan etmek zorundadır.
• İngiltere-Türkiye Çifte Vergilendirme Anlaşması 1988 yılında imzalanmış olup hâlâ yürürlüktedir; bu anlaşma aynı gelir üzerinden çifte vergilendirmeyi önler.
• Türkiye'de uygulanan stopaj vergisi oranı hizmet ödemeleri için genellikle %20'dir; ancak anlaşma kapsamında bu oran düşürülebilir.
• Double Tax Relief otomatik olarak uygulanmaz; CT600 beyannamesinde açıkça talep edilmesi gerekir.
• Yabancı para birimi (TL, EUR vb.) cinsinden alınan ödemeler, ödeme tarihindeki HMRC tarafından kabul edilen döviz kuruna göre GBP'ye çevrilmelidir.
• Şirketin "UK resident" statüsünü taşıması için yönetim ve kontrolünün İngiltere'de olması gerekir; bu durum hem vergi yükümlülüğünü hem de anlaşma haklarını belirler.
• Türkiye'deki bir şubeden elde edilen kazançlar, bağımsız bir tüzel kişilikten elde edilen gelirden farklı muamele görebilir.
• HMRC, yabancı gelirin düzensiz veya eksik beyan edilmesi durumunda ceza ve gecikme faizi uygular.

Pratik Uygulama

Senaryo 1 — Serbest Danışman: İstanbul merkezli bir danışmanlık firması, Londra'daki UK limited şirkete aylık 5.000 GBP karşılığı hizmet satın alıyor. Türk firma, ödeme yaparken Türkiye mevzuatı gereği %20 stopaj kesiyor ve 4.000 GBP gönderiyor. İngiltere'deki şirket, 5.000 GBP'yi (brüt gelir) CT600'de beyan eder. Türkiye'de kesilen 1.000 GBP'lik vergi için Double Tax Relief talep edilir; bu tutar İngiltere'deki %25 Corporation Tax borcundan mahsup edilir.

Senaryo 2 — E-Ticaret / Amazon FBA: Türkiye'deki bir tedarikçiden ürün alıp Amazon UK ve Amazon TR üzerinden satan bir şirket, her iki platformdan da gelir elde eder. Amazon TR'den gelen ödemeler yurt dışı gelir sayılır ve ayrıca izlenir. E-ticaret ve Amazon FBA yapısı kuran şirketler için kaynak ülke bazında gelir ayrıştırması muhasebe sürecinin kritik bir adımıdır.

Senaryo 3 — Yazılım / SaaS: Türkiye'deki kurumsal müşterilere SaaS aboneliği satan bir UK limited şirket, abonelik gelirlerini aylık veya yıllık olarak kayıt altına alır. Türk müşteriler genellikle KDV mükellefi olmadığından stopaj riski daha az olabilir; ancak gelirin beyan yükümlülüğü değişmez.

Döviz kaydı örneği: Ocak ayında 100.000 TL karşılığı 2.850 GBP alındıysa, bu tutar ödeme günündeki HMRC tarafından kabul edilen resmi döviz kuruna göre GBP olarak kayıt altına alınır. Kur farkından kaynaklanan kazanç veya kayıplar ayrıca muhasebeleştirilir.

Avantajlar ve Sınırlamalar

Avantajlar

• Çifte vergilendirmeden korunma: İngiltere-Türkiye anlaşması sayesinde, Türkiye'de ödenen vergi İngiltere'deki vergi borcundan mahsup edilebilir; böylece aynı gelir üzerinden iki kez tam vergi ödenmez.
• Anlaşma kapsamında düşük stopaj oranları: Bazı gelir türleri için Türkiye'nin uyguladığı stopaj oranı, anlaşma hükümleri çerçevesinde standart %20 yerine daha düşük bir orana indirilebilir.
• Merkezi muhasebe: Tüm yurt içi ve yurt dışı gelirler tek bir CT600 beyannamesiyle raporlanır; ayrı bir yabancı gelir beyanı gerekmez.
• GBP bazlı istikrar: Gelirin GBP cinsinden elde edildiği durumlarda kur riski ortadan kalkar; TL cinsinden alınan ödemelerde ise kur farkı gideri veya geliri oluşabilir ve bu da vergiye tabi tutarı etkiler.

Sınırlamalar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Mahsup tavanı: Double Tax Relief, yabancı ülkede ödenen verginin tamamını değil, İngiltere'nin aynı gelir üzerinden hesapladığı vergi tutarını aşamaz. Türkiye'deki vergi oranı daha yüksekse, aşan kısım İngiltere'de geri alınamaz.
• Belgeleme zorunluluğu: Türkiye'de kesilen verginin ispat edilebilmesi için Türk vergi dairesinden alınan belgelerin (vergi kesintisi makbuzu, withholding certificate) temin edilmesi gerekir; bu belgeler olmadan mahsup reddedilebilir.
• Döviz hesaplama yükü: Her yabancı para cinsinden ödeme için ayrı kur hesaplaması yapılması gerekmektedir; bu durum muhasebe sürecini karmaşıklaştırır.
• Transfer fiyatlandırması riski: Türkiye'deki bağlı şirketlerle yapılan işlemlerde (örneğin grup içi hizmet alımı), HMRC transfer fiyatlandırması kurallarını uygulayabilir.
• Pasif gelir ayrımı: Türkiye'deki bir şirketten alınan temettü, ticari gelirden farklı muamele görebilir ve ayrı vergi hesaplaması gerektirebilir.

Sık Yapılan Hatalar veya Yanlış Bilinenler

"Türkiye'de vergi ödedim, İngiltere'de beyan etmeme gerek yok." Bu bilgi yanlıştır. İngiltere'de mukim bir şirket, dünya genelindeki tüm gelirlerini beyan etmek zorundadır. Türkiye'de vergi ödenmiş olması beyan yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; yalnızca mahsup (kredi) hakkı doğurur.

"Double Tax Relief otomatik olarak uygulanır." HMRC, çifte vergilendirme kredisini otomatik olarak hesaplamaz. CT600 beyannamesinde ilgili kutucuklar doldurulmazsa ve belge sunulmazsa, mahsup hakkı kullanılmamış sayılır.

"Yabancı para cinsinden alınan ödemeler beyan dışıdır." Tüm yabancı para cinsinden ödemeler, ödeme günündeki kura göre GBP'ye çevrilerek beyan edilmelidir. Para birimi fark etmeksizin beyan yükümlülüğü geçerlidir.

"Küçük tutarlar için beyan gerekmez." HMRC'nin yurt dışı gelir için belirlediği asgari bir istisna tutarı yoktur. Her tutar beyan edilmelidir.

"Şirket hesabına gelen para görünmüyorsa gelir sayılmaz." Tahakkuk esası kullanan şirketlerde gelir, ödemenin alınma tarihine değil, hizmetin tamamlanma veya faturanın düzenlenme tarihine göre kaydedilir.

İngiltere'de limited şirket kuruluşu ve vergi yükümlülükleri hakkında kapsamlı bilgi almak için vergi avantajları rehberimizi inceleyebilirsiniz. Türkiye'den İngiltere'ye hizmet sunan danışmanlar ve girişimciler için doğru şirket yapısını belirlemek amacıyla başvuru formumuzu doldurabilirsiniz.