Striking Off Sonrası Banka Hesabındaki Para Ne Olur?

İngiltere'de bir limited şirket, Companies House'a DS01 formu gönderilerek likidatör atanmadan kapatılabilir; bu işleme striking off (sicilden silme) denir. Şirket sicilden silindiği anda tüm varlıkları — banka hesabındaki nakit dahil — otomatik olarak İngiliz Kraliyet Hazinesi'ne, hukuki adıyla Bona Vacantia'ya devredilir. Director'lar bu aşamadan sonra söz konusu fonlara doğrudan erişemez; ancak belirli yasal yollarla geri alım mümkündür.

Hızlı Cevap

Striking off tamamlandığında şirket banka hesabındaki para Bona Vacantia'ya (Crown'a) geçer. Director'lar fonları geri almak için Government Legal Department'a başvurabilir. Başvuru maliyeti genellikle küçük miktarlar için düşüktür; ancak süreç ortalama 3–12 ay sürebilir.

Striking Off ve Bona Vacantia Nedir?

Striking off, bir limited şirketin likidatör atanmaksızın Companies House sicilinden silinmesi işlemidir. Bu yol, genellikle borcu olmayan, aktif ticari faaliyeti sona ermiş küçük şirketler tarafından tercih edilir.

Bona Vacantia, Latince "sahipsiz mal" anlamına gelir. İngiltere ve Galler hukukunda, sahibi kalmayan mülklerin — tasfiye edilmemiş şirket varlıkları dahil — Kraliyet Hazinesi'ne (Crown) geçmesini düzenleyen hukuki ilkedir. Bu devir otomatik gerçekleşir; herhangi bir mahkeme kararı veya ek işlem gerektirmez.

HMRC'nin bu süreçteki rolü farklıdır: HMRC, vergi borçlarının tahsilatını yönetir. Bona Vacantia ise Government Legal Department (GLD) bünyesindeki ayrı bir birim tarafından yürütülür.

Striking Off Sonrası Süreç Nasıl İşler?

Şirketin sicilden silinmesinden fonların Crown'a geçmesine kadar olan süreç aşağıdaki adımlarla ilerler:

1. DS01 Formu Gönderilir: Director, Companies House'a DS01 "Application to Strike Off" formunu sunar. Başvuru ücreti 8 £'dur (2024 itibarıyla).
2. İki Aylık Bekleme Süresi: Companies House, itirazlara izin vermek için gazette ilanı yayımlar ve yaklaşık iki ay bekler.
3. Sicilden Silme Gerçekleşir: İtiraz gelmezse şirket sicilden silinir; bu tarih itibarıyla tüm varlıklar Crown'a geçer.
4. Banka Hesabı Dondurulur: Bankalar, şirketin sicilden silindiğini tespit ettiklerinde hesabı otomatik olarak bloke eder. Bu süre banka politikasına göre birkaç gün ile birkaç hafta arasında değişir.
5. Bona Vacantia Birimi Devreye Girer: Varlıklar, GLD bünyesindeki Bona Vacantia Division (BVD) tarafından kayıt altına alınır.
6. Geri Alım Başvurusu Yapılabilir: Eski director veya hissedarlar, BVD'ye başvurarak fonların iadesini talep edebilir.

Temel Noktalar

• Striking off tamamlandığı anda banka hesabındaki para yasal olarak şirkete değil, Crown'a aittir.
• Director'ların sicilden silme sonrasında şirket banka hesabından para çekmesi suç teşkil eder; bu eylem Companies Act 2006 kapsamında yaptırıma tabidir.
• Bona Vacantia'ya geçen fonlar kalıcı olarak kaybolmaz; yasal başvuru yoluyla geri alınabilir.
• Geri alım başvurusu, şirketin sicilden silinmesinden itibaren 6 yıl içinde yapılmalıdır (bazı varlık türleri için 12 yıl).
• Küçük miktarlar (genellikle 3.000 £ altı) için BVD daha basitleştirilmiş bir süreç uygulayabilir.
• Şirketin HMRC'ye vergi borcu varsa, Bona Vacantia'ya geçen fonlardan önce HMRC alacağı karşılanır.
• Striking off başvurusu yapıldıktan sonra şirketin aktif ticari işlem yapması yasaktır; bu durum başvuruyu geçersiz kılabilir.
• Companies House, striking off başvurusunu HMRC'ye otomatik olarak bildirir; HMRC bu aşamada son vergi beyannamelerini ve ödenmemiş vergileri kontrol eder.
• Bona Vacantia Division'a yapılan başvurularda kimlik doğrulama ve hissedarlığı kanıtlayan belgeler zorunludur.
• Şirket, sicilden silindikten sonra restoration (eski hale getirme) yoluyla yeniden tescil ettirilebilir; bu yol da fonları geri almanın bir yöntemidir.

Pratik Uygulama

Senaryo 1: Küçük bakiye bırakan Türk girişimci

Türkiye'den kurulan bir İngiltere limited şirketi, e-ticaret faaliyetini sonlandırmaya karar verir. Şirket banka hesabında 1.200 £ kalmaktadır. Director, DS01 formunu göndermeden önce bu bakiyeyi temettü veya maaş olarak yasal yollarla çekmez ve striking off tamamlanır. 1.200 £ Bona Vacantia'ya geçer. Director, BVD'ye başvurarak ve hissedarlığını kanıtlayan belgelerle (hisse sertifikası, şirket anasözleşmesi, banka ekstreleri) geri alım talep edebilir. Başvuru genellikle 3–6 ay içinde sonuçlanır.

Senaryo 2: Vergi borcu olan şirket

Bir şirket, HMRC'ye 800 £ Corporation Tax borcu ile sicilden silinmeye çalışılır. Companies House, HMRC'nin itirazı üzerine striking off işlemini durdurur. Vergi borcu ödenip beyannameler tamamlanmadan striking off gerçekleşmez. Bu nedenle şirket kapatma öncesinde HMRC ile hesabın sıfırlanması zorunludur.

Senaryo 3: Restoration yoluyla geri alım

Şirket hesabında 15.000 £ bulunmaktadır ve director, sicilden silme işleminden sonraki altı ay içinde durumu fark eder. Bu durumda BVD'ye doğrudan başvuru yerine, mahkeme aracılığıyla şirketi yeniden tescil ettirip (administrative restoration) ardından normal banka hesabı işlemleriyle parayı çekmek daha hızlı olabilir. Administrative restoration başvurusu Companies House'a yapılır ve mahkeme onayı ile birlikte ortalama 2–4 ay sürer.

Avantajlar ve Sınırlamalar

Avantajlar

• Düşük maliyet: Striking off, likidasyona kıyasla çok daha uygun maliyetlidir. DS01 başvurusu 8 £'dur; likidatör ücreti ise genellikle 1.500–5.000 £ arasında değişir.
• Hız: Basit bir şirkette striking off süreci ortalama 3–4 ayda tamamlanır.
• Geri alım imkânı: Bona Vacantia'ya geçen fonlar 6 yıl içinde yasal yollarla geri alınabilir.
• Administratif kolaylık: Likidatör atanması gerekmez; director süreci büyük ölçüde bağımsız yönetebilir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Varlıkların önceden tasfiye edilmemiş olması büyük risk taşır: Banka hesabında para bırakmak kolayca önlenebilecek bir kayıp nedenidir.
• Geri alım süreci uzun sürebilir: BVD başvuruları 3–12 ay arasında değişen sürelerde sonuçlanır; bu süre zarfında fon kullanılamaz.
• HMRC borcu varsa striking off reddedilir: Ödenmemiş vergi veya eksik beyanname, başvuruyu bloke eder.
• Aktif işlem yasağı: DS01 gönderildikten sonra şirket adına yapılan herhangi bir ticari işlem, striking off başvurusunu otomatik olarak geçersiz kılar.
• Restoration maliyeti: Mahkeme aracılığıyla restoration, ek hukuki ücretler ve Companies House harçlarını beraberinde getirir.

Sık Yapılan Hatalar veya Yanlış Bilinenler

Hata 1: "Banka hesabı boşsa sorun olmaz" yanılgısı Yanlış. Banka hesabı sıfır olsa bile şirketin başka varlıkları (alacaklar, stok, fikri mülkiyet hakları) varsa bunlar da Bona Vacantia'ya geçer. Tüm varlıklar striking off öncesinde tasfiye edilmelidir.

Hata 2: "DS01 gönderdikten sonra hâlâ para çekebilirim" yanılgısı Yanlış. DS01 başvurusunun ardından şirket adına yapılan herhangi bir finansal işlem yasaktır. Bu durum hem başvuruyu geçersiz kılar hem de director'ı hukuki riske sokar.

Hata 3: "HMRC ve Bona Vacantia aynı birimdir" yanılgısı Yanlış. HMRC, vergi tahsilatından sorumludur. Bona Vacantia ise Government Legal Department bünyesinde ayrı bir birimdir. Her iki kurumla da ayrı ayrı iletişime geçilmesi gerekebilir.

Hata 4: "Para bir kez Crown'a geçti mi geri alınamaz" yanılgısı Yanlış. Bona Vacantia'ya geçen fonlar, yasal başvuru yoluyla 6 yıl içinde geri alınabilir. Süre dolarsa fonlar kalıcı olarak hazineye kalır.

Hata 5: "Striking off tüm şirketler için uygundur" yanılgısı Yanlış. Striking off yalnızca belirli koşulları karşılayan şirketler için geçerlidir: son 3 ayda ticaret yapılmamış olması, başka bir isim altında faaliyet gösterilmemiş olması ve şirketin bir likidasyonda olmaması bu koşullar arasındadır.

İngiltere'de şirket kuruluş rehberi inceleyerek şirketi kurarken ve kapatırken dikkat edilmesi gereken tüm yasal adımlara göz atabilirsiniz. Şirket kapatma sürecini profesyonel destek alarak yönetmek isteyenler için BritGate'in ek hizmetler ve fiyatlar sayfası süreç hakkında kapsamlı bilgi sunmaktadır.

Şirketinizi hatasız kapatmak veya striking off öncesi varlık tasfiyesini doğru planlamak için başvuru formu üzerinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.